Tütün kontrolü ve bağımlılığının tedavisinde hemşirelerin görev ve sorumlulukları - Kamışlı, Songül (Journal of Dependence, 2025)
Tütün bağımlılığı, önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sıralardadır ve buna rağmen dünyada 8 milyon insan tütün kullanımına bağlı doğrudan veya dolaylı nedenlerle yaşamını kaybetmeye devam etmektedir. Yanıcı tütün ürünü olan sigara ve yanıcı olmayan nargile, e-sigara ve diğer tüm tütün ürünlerinin kullanımı, içerisinde bulunan nikotin nedeniyle bağımlılığa yol açmaktadır. Tütün bağımlılığı fiziksel ve psikolojik bir bağımlılık türü olması nedeniyle tedavisinde farmakolojik ve psikososyal müdahalelere ihtiyaç vardır. Çoğu tütün bağımlısı bırakmayı denemekte ancak başarısızlık yaşamaktadır. Tütün bağımlılığının tek başına tedavi edilmesi zordur ve bu nedenle profesyonel bir yardım gerekmektedir. Sağlık hizmeti ordusunun önemli neferlerinden olan hemşireler tütün kontrolü ve tütün bağımlılığının tedavisinde rol ve görev alacak önemli sağlık personeli arasındadır. Yoğun iş yükü ve mesailerinin olduğu bilinmekle birlikte hemşirelerin yapacağı tütün tedavisi danışmanlığı ülkenin sağlık hizmetlerine, ekonomisine ve toplumun yaşam kalitesine ciddi katkılar sunacaktır. Hemşireler, bağımlılık tedavisinde danışmanlık yaparak ve tütün kullanımını bırakma sürecinde bireylere hem psikososyal destek sağlayarak, hem de farmakolojik tedavileri takip ederek katkıda bulunabilirler. Sigara bıraktırma eğitimi almış hemşireler, bireylerin sigara bırakma sürecinde motivasyonlarını artırabilir, bağımlılık ile başa çıkma stratejileri sunabilir ve rehberlik yapabilirler. Hemşireler ayrıca, tütün kontrolü çalışmalarına katılarak toplumsal farkındalık oluşturma ve tütün bağımlılığını azaltma çabalarına destek sağlayabilirler. Bu yazıda tütün bağımlılığının tedavisi ve müdahale çalışmaları gözden geçirilmiş, hemşirelerin danışmanlık rolü tartışılmıştır.
Keywords: Tütün kontrolü; sigara bırakma; hemşirelik; danışmanlık