Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı ile kas-iskelet ağrısı, depresyon ve uyku kalitesi arasındaki ilişki - Turgay, Türkan; Yılbaş, Barış (Journal of Dependence, 2025)
Amaç: Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde kas iskelet sistemi ağrısı, kötü uyku kalitesi ve depresyon ile akıllı telefon kullanım şiddeti arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Yöntem: Çalışmaya üniversitemizde öğrenim gören 121 öğrenci dahil edildi. Akıllı telefon bağımlılık düzeyleri akıllı telefon bağımlılığı ölçeği-kısa form (ATBÖ-KF), ile uyku kalitesi ve bozukluğu Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile kas iskelet sistemi ağrı prevalansı İskandinav Kas-İskelet Sistemi Anketi ile değerlendirildi. Katılımcıların depresif yakınmalarının varlığını ve şiddetini belirlemek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 22.99±2.31 yıl olup, 71’i (%58.7) kadın idi. Kadın cinsiyetinde olanların ATBÖ-KF puan ortalaması erkeklerden daha fazlaydı (p=0.002). Çalışmaya katılan üniversite öğrencilerinin %66.1’i akıllı telefon kullanımının akademik performansını olumsuz yönde etkilediğini düşünmekteydi. Çalışmaya katılanlarda en sık görülen kas-iskelet ağrısı sırt (%64.5), bel (63.6), boyun (%54.5) ve omuz (%49.6) ağrısıydı. Son 1 yılda boyun, omuz, el, sırt, bel, kalça, diz ve ayak bölgesinde ağrısı olanlarda olmayanlara göre ATBÖ-KF’den istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puan elde edilmiştir. Katılımcılar arasında PUKİ’ den 6 ve üzeri puan alanlarda, 5 ve altı puan alanlara göre ATBÖ-KF’den istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puan ortalaması belirlenmiştir. BDÖ’ den 16 ve altında puan elde edilenler, 17 ve üzeri alanlara göre ATBÖ-KF’ den anlamlı düzeyde düşük puan almıştır.Sonuç: Akıllı telefon kullanımı kas-iskelet sistemi semptomları, kötü uyku kalitesi ve depresyon için potansiyel bir risk faktörü olabilir. Araştırmamızda akıllı telefon bağımlılığının kas iskelet sistemi üzerine etkisinin depresyon ve kötü uyku kalitesinden bağımsız olduğu bulundu. Çalışmamız, üniversite öğrencileri arasında akıllı telefon bağımlılığı ve sonuçları hakkında farkındalık yaratmanın önemini ortaya koymaktadır.
Keywords: Akıllı telefon bağımlılığı; ağrı; depresyon; uyku