Bir AMATEM birimine başvuran alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri - Asan, Ömer; Tıkır, Baise; Okay, İhsan Tuncer; Göka, Erol (Journal of Dependence, 2015)
Amaç: Bu çalışmada Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi’ne (AMATEM) başvuran hastaların sosyodemografik özelliklerinin ve kullandıkları maddelere ait özelliklerin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Amatem polikliniğine 1 – 15 Ocak 2013 tarihleri arasında başvuran hastalarla görüşmeler yapılmış ve yarı yapılandırılmış bir soru formu kullanılmıştır.Bulgular: Amatem polikliniğine başvuran 302 hastanın 283’ü erkek, 19’u kadındı. Tercih maddesine göre başvuran hastaların %14.6’sı alkol, %53.3’ü opi-yat, %5.6’sı esrar, %3.6’sı diğer maddeler (uçucu, ecstasy, kokain vs.), %22.8’i ise mixt madde kullanıcılarıydı. Hastaların %30.5’inin ailelerinde sorun yaratacak düzeyde alkol ve madde kullanımı olan kişilerin olduğu saptandı. Hastaların %21.5’inin madde kullanımı öncesi yasal sorun yaşadığı saptanırken, bu oran madde kullanımı sonrası %36.4 olarak saptandı. Eroin kullananlarda yasal sorun yaşama oranı diğer gruplara göre daha yüksek oranda bulundu. Opiyat kullanan hastaların %24.4’ünün damar yolu ile madde kullandığı saptandı. Damar yolu ile madde kullanan hastaların %55.8’inin son 1 yıl içerisinde en az bir kez başkasının enjektörünü kullandığı, %9.6’sının enjektörünü hiç temizlemediği tespit edildi. Hastaların %58.9 unun hiç kitap okumadığı, %31.8’inin ise hiç gazete okumadığı saptandı. Esrar kullanan hastaların diğer gruplara göre gazete okumak, kitap okumak, arkadaşlarla buluşmak, şehir dışı yolculuk yapmak gibi sosyal faaliyetleri daha sık yaptığı gözlendi. Alkol-madde kullanımı nedeniyle hastaların %19.9’unun eğitimine devam etmediği, %47’sinin iş kaybı yaşadığı, %22.5’inin ise kaza geçirdiği saptandı.Tartışma: Hastaların ailelerinde de yüksek oranda sorun yaratacak düzeyde alkol ve madde kullanımı olması dikkat çekiciydi. Esrar kullanan hastaların sosyal yapılarının daha iyi korunduğu tespit edildi. Eroin kullanıcılarının diğer gruplara göre daha fazla yasadışı yollara başvurduğu ortaya çıktı. . Alkol-madde kullanımı sonucu iş kaybı çok yüksek oranda saptandı. Bu durum alkol-madde kullanıcılarının ailelerinin de ciddi mağduriyet yaşadıklarını göstermesi açısından önemlidir. Bu çalışmadan elde edilen bulgular göstermiştir ki alkol-madde bağımlılığı; hastaların sosyal yaşantılarını, aile ve çevre ilişkileri, eğitim ve iş hayatları gibi birçok yaşam alanını, yasa dışı işlere neden olarak toplumsal huzuru ve güveni olumsuz yönde etkilemektedir. Her geçen gün daha büyük bir sorun oluşturan alkol ve madde bağımlılığı için, özellikle ailelerin ve eğitim kurumlarının da dahil olduğu, hastaların biyolojik şikayetlerinin giderilmesinin yanı sıra sosyal yaşamlarını, aile ve çevre ilişkilerini, eğitim ve iş hayatlarını düzenlemeye yardımcı olan multidisipliner bir yaklaşım oluşturulması gerekmektedir.
Keywords: Sosyo-demog-rafik veriler; madde bağımlılığı; suç