Çocukların sigara içen ve içmeyenleri algılama biçimleri - Yazıcı, Hikmet; Ak, İsmail (Journal of Dependence, 2006)
Amaç: Sigara içmeye başlama yaşı çocukluk dönemine kadar gerilemiştir. Çocukların sigara içen yetişkinleri gözleyerek onların davranışlarını model almaları bu davranışın ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, çocukların sigara içen ve içmeyen bireylerin bazı özelliklerini nasıl algıladıklarını belirlemeye çalışmaktır.Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya 373 gönüllü çocuk katılmıştır. Katılanların %49.9’u kız (n = 186), %50.1’i erkektir (n =187). Katılanların yaş ortalaması 12.21’dir. (Ss =1.56, En yüksek=17, En düşük=10). Araştırmada sigara içen ve içmeyenleri algılamayla ilgili 29 maddeden oluşan kontrol listesi kullanılmıştır. Veri analizlerinde yüzdelik dağılım ve Pearson ki-kare testi kullanılmıştır.Bulgular: Sigara içen bireylerin özelliklerini algılamada kız ve erkekler arasında bazı önemli farklılıklar bulunmuştur. Erkeklerin %32’si ve kızların %42’si sigara içenleri şık-zarif (x2= 4.17, sd = 2, p< .05), erkeklerin %25’i, kızların %34’ü temiz (x2= 3.71, sd = 2, p< .05), erkeklerin %63’ü, kızların %48’i boyun eğmeyen (x2= 9.16, sd = 2, p< .05), erkeklerin %66’sı ve kızların %75’i sigara içmeyenleri lider (x2= 4.12, sd = 2, p< .05), erkeklerin %58’i, kızların %68’i boyun eğmeyen (x2= 3.77, sd = 2, p< .05) kişiler olarak algılamaktadır.Sonuç: Sigara içmeyle ilgili yüklemeler ve yetişkinlerin model alınması, çocukların sigara içmeye başlama eğilimlerini arttırmaktadır. Bu bulgular sigara içmeyi önleme etkinliklerinin erken yaşlardan itibaren başlatılması gerekliliğini göstermektedir.
Keywords: Çocuklar; sosyal öğrenme; sigara içme; algılama