Şanlıurfa’da “sarma tütün” kullanan bir grupta sosyodemografik özellikler ve bağımlılık düzeyleri - Yanık, Medaim; Gencer, Mehmet; Ceylan, Erkan; Altındağ, Abdurrahman (Journal of Dependence, 2004)
Amaç: Türkiye’de filtreli paket sigara kullanımı ile ilgili çalışmalar olmakla birlikte sarma tütün kullanımı ile ilgili çalışma yoktur. Halbuki Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tütünün sarma tütün biçiminde kullanıldığı bilinmektedir. Bu çalışmada sarma tütün kullanan bir grubun sosyodemografik özelliklerinin, tütün kullanma biçimlerinin ve bağımlılık düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastane-si’nde hasta refakatçisi olarak bulunan 71 kişi rasgele olarak çalışmaya alındı. Çalışmacılar tarafından oluşturulan Sarma Tütün Anket Formu ve nikotin bağımlılık düzeyini ölçen Fa-gerstrom Nikotin Alışkanlık Ölçeği uygulandı.Bulgular: Çalışmaya katılan 71 kişiden %77.5’i erkek, %22.5’i kadındı. Yaşları 16-74 arasında olup, yaş ortalaması 45.6±14.0 yıl idi. Okuma yazma bilmeme oranı %35 olup, %63.4’ü köy doğumlu, %45’i halen köyde yaşamaktaydı. Günde 20’den fazla sarma sigara içme %56.3’ olup, %26.8’i 30 yıldan uzun süre sarma sigara kullanmıştı. Olguların %93’ü tütüne filtre takmaksızın, %87.3’ü ağızlık kullanmadan %31’i tütünü sarıp tabakada biriktirerek, %69’u her içim için yeniden sigara sarmaktaydı. Aralıklı olarak paket sigara da kullanma oranı %35 olup, %55’inde ailede sarma tütün kullanan başka biri de vardı. Sarma tütün tercih nedeni olarak %60.6’sı daha ucuz olmasını göstermekteydi. Sarma tütün kullananların %62.7’si sarma tütünün daha zararlı olduğunu düşünürken, %37.3’ü paket sigaranın daha zararlı olduğunu düşünmekte idi. Nikotin alışkanlık ölçeğinden alınan puan ortalaması 6.47±2.46 olup, bu ölçeğe göre sarma tütün kullananların %47.9’u fiziksel nikotin bağımlısı idi. Fiziksel bağımlılık oranları erkeklerde kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksekti.Sonuç: Sarma tütün kullanımını belirleyen en önemli iki faktör kırsal kökenli olmak ve sarma tütünün daha ucuz olmasıdır.
Keywords: Tütün; sarma tütün; sigara; tütün bağımlılığı