Yetişkin sigara içicilerinde nikotin bağımlılığı ve duygu düzensizliği arasındaki ilişkide üstbilişin aracı rolü - Tunç, Pervin; Çağlın, Duygu; Ülgen, Margörit Rita Krespi (Journal of Dependence, 2025)
Amaç: Nikotin bağımlılığının altında yatan psikolojik faktörlerin incelenmesi, bağımlılığın sürdürülmesini anlamak için önemli görünmektedir. Bu çalışmada nikotin bağımlılığının şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü ve meta-bilişsel inançlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Yöntem: Örneklem 18 yaş ve üzeri, günde en az bir sigara içen 255 kişiden oluşmuştur. Veriler Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form, Sigarayla İlgili Meta-Bilişler Anketi ve Demografik Bilgi Formu’nun Türkçe versiyonları kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Bulgular: Günlük sigara tüketimi ile nikotin bağımlılığının şiddeti arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlükleri arasında kabul etmeme değişkeni anlamlı biryordayıcı olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca, hem bilişsel düzenlemeyle ilgili olumlu meta-bilişsel inançlar hem de kontrol edilemezlikle ilgili olumsuz meta-bilişsel inançlar nikotin bağımlılığını anlamlı şekilde yordamıştır. Bulgular meta-bilişsel inançların duygu düzenleme güçlükleri ile bağımlılık şiddeti arasındaki ilişkide aracı bir rol oynadığını da göstermiştir. İlk model varyansın %40’ını açıklarken, meta-bilişsel inançların dahil edilmesi açıklanan varyansı %58’e çıkararak bu inançların önemli açıklayıcı gücünü vurgulamıştır. Sonuç: Açıklanan varyanstaki önemli artış, meta-bilişsel inançların nikotin bağımlılığının şiddetini anlamada güçlü açıklayıcı katkısını yansıtmaktadır.