Madde kullanım farkındalık ve içgörü ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması - Karakaş, Mehmet; Koç, Ayşegül (Journal of Dependence, 2025)
Amaç: Bu çalışmanın amacı Madde Kullanım Farkındalık ve İçgörü Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini test etmektir. Yöntem: Çalışmanın örneklemini bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesine başvuran madde kullanım bozukluğu tanısı olan ve yatarak tedavi gören 101 birey oluşturmuştur. Araştırma verileri “Hasta Tanıtım Formu”, “Madde Kullanım Farkındalık ve İçgörü Ölçeği” ve “Bağımlılık Profil İndeksi Yaşam Üstüne Etkileri alt boyut ölçeği ve Motivasyon alt boyut ölçeği” ile toplanmıştır. Çalışmada dil geçerliği sonrası açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, ölçüt geçerliği, madde ayırt ediciliği ve Cronbach Alpha katsayısı gibi geçerlik ve güvenirlik analizleri ile ölçek test edilmiştir. Bulgular: Araştırmada ölçeğin iç tutarlık analiz sonuçlarında faktör yüklerinin 0,53 ile 0,80 arasında olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin hastalık farkındalığı ve olumsuz sonuçların farkındalığı şeklinde iki alt boyutu bulunmakta olup sırasıyla Cronbach Alpha değeri 0,716 ve 0,689 olarak saptanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach Alpha değeri ise 0,758 olarak bulunmuştur. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde χ2/Sd=1,705, GFI=0,949, AGFI=0,869, CFI=0,945, RMSEA=0,080, SRMR=0,096 olarak tespit edilmiştir. Madde Kullanım Farkındalık ve İçgörü Ölçeği ile Bağımlılık Profil İndeksi Motivasyon ve Yaşam üzerine etkileri alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç: Madde Kullanım Farkındalık ve İçgörü Ölçeğinin Türkçe formunun yedi madde ve iki faktörlü bir yapıda, kısa ve öz bildirime dayalı, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır.