Madde kullanım bozukluğuna aile perspektifinden bir bakış - Demircan, Dilara; Tamam, Lut (Journal of Dependence, 2024)
Madde kullanım bozukluğu aileyi derinden etkileyen ve aileden etkilenen biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları olan bir hastalıktır. Alanyazında madde kullanım bozukluğuna sebep olan birçok faktör belirlenmiştir. Belirlenen faktörler arasında aile özellikleri önemli bir yer arz etmektedir. Bu derleme çalışmasında ise madde kullanım bozukluğunu aile perspektifinden değerlendirmek amaçlanmıştır. İşlevsiz aile özellikleri, madde kullanım bozukluğu oluşumunda potansiyel bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Aynı zamanda aile özellikleri nitelikli olduğunda ise koruyucu rol üstlenmektedir. Genetik faktörler, ailede madde kullanımı olan bir üyenin olması, aile ilişkileri ve ebeveynlik stilleri ailenin potansiyel riskli yönlerini oluşturmaktadır. Koruyucu yönleri ise aile ilişkilerinin iyi olması ve işlevsel ebeveynlik stilleri olarak değerlendirilebilir. Madde kullanım bozukluğu oluştuktan sonra ise ailenin tedaviye katılımı önemlidir. Ailede işlevsel olmayan ilişkilerin düzenlenmesi, ailenin sosyal desteği ve eş bağımlı davranışların ortadan kaldırılması tedavide belirleyici nitelikte olmaktadır. Oluşturulacak önleme programlarının ailenin risk etmeni olabilecek yönlerini ve koruyucu etmen yönlerini kapsaması önleme programlarının etkililiğini artıracaktır. Tedavi programlarının ise madde kullanım bozukluğu tanısı alan bireylerin yanında aileyi de sürece dahil ederek ailenin becerilerini geliştirmeyi ve ailenin desteklenmesini içermesi tedavi motivasyonunu artırmada ve nüksleri önlemede önemli bir rol oynayacaktır.