Ergenlerin teknoloji kullanımı ve ihtiyaç doyumu düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi - Kaba, İlker and Doğan, Türkan (Journal of Dependence, 2022)
Amaç: Bu çalışmada ergenlerin bilişim teknolojileri kullanma ve temel psikolojik ihtiyaç düzeylerinin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi ve bilişim teknolojileri kullanım süreleri ve amaçlarıyla ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Bilişim Teknolojileri Kullanım Ölçeği (BTKÖ) ve İhtiyaç Doyumu Ölçeği (İDÖ) kullanılmıştır. Veriler, Ankara ve Mersin’deki liselerde 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde, kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılarak ulaşılan 508 ergenden toplanmıştır. Bulgular: İDÖ-Yeterlik, BTKÖ-Dijital Oyun Oynama ve BTKÖ-Teknolojik Aygıtların ve Uygulamalarının Kullanımı faktörlerinden alınan ortalama puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Ergenlerin günlük internet kullanım süreleri ile BTKÖ-DOO, BTKÖ-TAUK faktörlerinden ve BTKÖ genelinden alınan ortalama puanların pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. İnterneti oyun oynamak için kullanma ile BTKÖ-DOO, BTKÖ-TAUK, BTKÖ-Sanal Yaşam Tercihi faktörlerinden ve BTKÖ genelinden alınan ortalama puanların; interneti sosyal ağlar için kullanma ile İDÖ-İlişkisellik faktöründen ve İDÖ genelinden alınan ortalama puanların pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Ergenlerin cinsiyetlerine, bilişim teknolojileri kullanım sürelerine ve amaçlarına göre BTKÖ geneli ve alt ölçekleri, İDÖ geneli ve alt ölçekleri ile ilişkilerinin yönü farklılık göstermektedir. Çevrim içi oyun oynama, sosyal ağları kullanma ve iletişim kurma amaçlarıyla interneti kullanan ergenlerin genel olarak bilişim teknolojileri kullanım sürelerinin de arttığı görülmüştür. Ders çalışmak ve canlı ders/EBA/uzaktan eğitim amaçlarıyla interneti kullanan ergenlerin bilişim teknolojileri kullanımlarında bir artış görülmemiştir. Ergenlerin interneti sosyal ağlar için kullanarak ilişkisellik ihtiyaçlarını ve genel ihtiyaç doyumlarını karşıladıkları bulunmuştur.