UYKU KALİTESİ İLE YEME BOZUKLUKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİDE SORUNLU TELEFON KULLANIMI VE DÜRTÜSELLİĞİN ARACI ROLÜ - Gündoğdu, Ümmügülsüm (Journal of Dependence, 2022)
Amaç: Ergenlerde psikopatolojinin gelişimi ve seyri üzerinde hem uyku hem de yeme alışkanlıklarının katkısı vardır. Düşünmeden hareket etmek olarak tanımlanan dürtüsellik ile uyku kalitesi ve yeme bozuklukları (YB) arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar vardır. Cep telefonu kullanımının hayatımızdaki önemi bilinen bir gerçektir. Ancak son yıllarda problemli cep telefonu kullanımına bağlı psikiyatrik bozukluklar da dikkat çekmektedir. Bu çalışma, uyku kalitesi ve YB arasındaki ilişkiye aracılık edebilecek iki faktör olarak dürtüsellik ve problemli cep telefonu kullanımı incelenmiştir. Yöntem: Örneklem, yaşları 12 ile 18 arasında değişen 108 ergenden oluşmaktadır. Katılımcılar, uyku kalitelerini, dürtüsel davranışlarını, YB belirtilerini, şiddetini ve problemli cep telefonu kullanımını değerlendiren öz bildirim anketlerini tamamladılar. Bulgular: Uyku bozukluğu olan ergenlerde tıkınırcasına yeme ve dürtüsellik anlamlı olarak daha yüksekti. Uyku bozukluğu olan ve olmayan ergenlerde problemli cep telefonu kullanımı skorları benzerdi. Problemli cep telefonu kullanımı, motor, plan yapmama ve toplam dürtüsellik puanları yeme problemi olan ve olmayan ergenlerde benzerdi. Doğrusal regresyon analizi, tıkınırcasına yemenin, uyku kalitesi ve dürtüsellik toplam puanları ile önemli ölçüde pozitif ilişkili olduğunu ortaya koydu. Sonuç: Uyku bozukluğu ve dürtüsellik doğrudan tıkınırcasına yeme bozukluğu ile ilişkiliydi. Uyku bozukluğu, dürtüsellik yoluyla yalnızca tıkınırcasına yeme davranışına aracılık etti. Problemli cep telefonu kullanımı, uyku bozuklukları ve yeme bozuklukları arasında herhangi bir ilişkiye aracılık etmedi.