Bir eğitim hastanesinin sağlık personelinde sigara alışkanlığı, bırakma sıklığı ve bağımlı kişilik özelliklerinin ilişkisi - Temel, Adil; Dilbaz, Nesrin; Bayam, Göksel; Okay, Tuncer; Şengül, Cem (Journal of Dependence, 2004)
Amaç: Sigara içme alışkanlığı, günümüzde insan sağlığı üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri nedeniyle acil ve etkin önlemler alınmasını gerektiren önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünyada her yıl üç milyon insan sigaranın neden olduğu hastalıklar nedeniyle ölmektedir. Ülkemizde genel populasyon ve sağlık personelinde sigara içme yaygınlığı gelişmiş ülkelerdekinden yüksektir. Sigara içme oranlarını azaltmak ve içenlere iyi bir örnek olmaları için sağlık personeli sigara, zararları ve bırakma yöntemleri konusunda daha çok eğitilmelidir. Bir hastanede çalışan sağlık personelinin sigara içme alışkanlığı, bırakma sıklığını saptamak ve bağımlı kişilik özellikleriyle ilişkisini belirlemek için bu çalışma planlanmıştır. Yöntem Ankara Numune Eğitim ve Araştırma hastanesinde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 270 sağlık personeline sigara içme, bırakma ve alışkanlığın şiddetini değerlendirmek için Cage, Four C’s, Fagerstrom Tolerans ölçekleri ile birlikte; bağımlı kişilik özelliğini ölçmek için 57 soruluk MMPI-Dy bağımlılık alt ölçeğini de içeren bir anket uygulanmıştır. Çalışmamıza sağlık personelinden %50’si halen sigara içerken; %8,9’u bırakmış ve %41,1’i ise hiç sigara içmeyenlerden oluşuyordu. Sigara içme oranı erkeklerde %57,4, kadınlarda % 43,3 idi. Sigara içme durumu ile, bağımlı kişilik özellikleri karşılaştırıldığında, sigara içmeyenlerin ve sigara içenlerin ortalama MMPI-Dy puanı yakınlık gösterirken; sigarayı bırakmış olanların ortalama MMPI-Dy puanı bu iki gruptan daha düşük olarak bulundu. Sonuç olarak, sağlık personeli içinde sigara içen veya içmeyen grubun bağımlı kişilik özellikleri açısından farklılık göstermediği buna karşın daha önce sigara içen ama çalışma sırasında bırakmış olan grupta bu özelliklerin daha az olduğu saptanmıştır. Bu sonuca göre sigara bırakma programlarının bağımlı kişilik özelliklerine de odaklanmasının bu programları daha başarılı kılabileceği söylenebilir.